Een baby met schisis
De geboorte van een kind met een aangeboren afwijking betekent voor de ouders en de omgeving soms een grote schok die dubbele gevoelens oproept. Aan de ene kant is er de blijdschap over de geboorte en aan de andere is er misschien teleurstelling. Snel daarna komen de vragen, heel veel vragen.

Als u dit leest, heeft u misschien al kennisgemaakt met een of meer van de leden van het schisisteam van de Isala klinieken in Zwolle. Dat team van medisch specialisten en hulpverleners staat u met raad en daad bij in de zorg voor en de behandeling en de begeleiding van uw kind. Nú, en in de toekomst!

Deze website informeert u in het algemeen over schisis en de behandeling ervan. Talloze vragen zullen er bij u opkomen. Vragen die hier niet aan bod komen bespreekt u met de specialisten van het schisisteam. Schrijf uw vragen op! U vergeet ze dan niet bij een bezoek aan de arts.

Wat is schisis
Schisis betekent spleet. De spleet kan beperkt zijn tot de lip of doorlopen in de bovenkaak. Soms is er alleen een spleet in het gehemelte. Het komt ook voor dat de spleet in zowel lip, kaak als gehemelte aanwezig is. Een enkelzijdige spleet zit links of rechts van het midden. Dubbelzijdige spleten doen zich ook voor.

De afwijking komt meestal bij de geboorte aan het licht. In een enkel geval is de schisis al voor de geboorte bij toeval gezien door de gynaecoloog bij een echografie. Schisis van de lip en de kaak valt bij de geboorte meteen op. Schisis van het gehemelte is van buitenaf meestal niet te zien.

Schisis is géén ziekte. Het is een afwijking die uitermate goed te behandelen is. Meestal zijn er, met grotere en kleinere tussenpozen, meerdere behandelingen nodig. De eerste misschien al na een paar maanden; de laatste vaak als de patiënt is uitgegroeid en al (bijna) volwassen is. De behandeling en de begeleiding van een kind met schisis vereisen daarom een hechte en langdurige samenwerking. De patiënt, de ouders en de verschillende hulpverleners in het schisisteam zullen in gezamenlijke inspanning een zo optimaal mogelijk resultaat proberen te bereiken.

Soorten schisis
De lipspleet.
De spleet is beperkt tot de bovenlip. De spleet is rechts of links van het midden aanwezig. Een dubbelzijdige vorm bestaat ook. Bij een lipspleet is ook de neus aan de zijde van de spleet een beetje afgeplat.

De lip-kaakspleet
Een lip-kaakspleet is enkel- of dubbelzijdig.

De gehemeltespleet
Soms is er alleen een spleet in het midden van het gehemelte. Dit gaat soms samen met een te kleine onderkaak.

De lip-kaak-gehemeltespleet
De spleet kan ook vanuit de lip en de kaak doorlopen in het gehemelte.

Oorzaken
Hoe schisis precies ontstaat is niet helemaal bekend. Er bestaat geen test om schisis tijdens de zwangerschap aan te tonen. Schisis wordt meestal niet veroorzaakt door infecties of medicijngebruik tijdens de zwangerschap; er heeft dus niemand 'schuld' aan de schisis.

Wel is duidelijk dat de afwijkingen ontstaan in de 3e tot de 12e week van de zwangerschap. Erfelijke factoren kunnen daarbij een rol spelen. Ongeveer twee op elke duizend kinderen wordt geboren met een schisis. Het komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes. De kans dat een volgend kind schisis krijgt, is afhankelijk van veel factoren, onder andere het type schisis. Dit wordt met u besproken door de klinisch geneticus.

Gevolgen
Elke schisis is anders. De gevolgen zijn daarom voor elke patiënt verschillend. Er kunnen problemen ontstaan met de groei van de bovenkaak. De ontwikkeling van het gebit en de neus kan anders verlopen. Ook moeilijkheden bij de spraakontwikkeling en het gehoor komen voor.
Kinderen met een gehemeltespleet hebben nog een extra probleem. Bij het eten en drinken kan voedsel en lucht ontsnappen naar de neus waardoor er problemen ontstaan met borst- en flesvoeding. Een spleet in het zachte gehemelte wordt op jonge leeftijd gesloten. Desondanks kan toch een open neusspraak ontstaan. Het kind praat dan door zijn neus.

De behandeling van schisis richt zich daarom zowel op het zoveel mogelijk voorkomen van deze problemen als op het verbeteren van het uiterlijk van het gezicht.

Zie ook: Schisisspreekuur